سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

195

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

رفت و بازنگشت و غلامى كه جبّهء پشمين به تن داشت همان ابراهيم بن عبد اللّه بن حسن بود . پس از آن ، ابراهيم در بصره به نشر دعوت برادرش محمد نفس زكيه پرداخت . « 1 » دلايل انتخاب بصره به عنوان مركز قيام ابراهيم در بصره در خانه‌اى معروف به خانه ابى فروه اقامت گزيد و آن‌جا را مركز دعوت خود قرار داد . بسيارى از بزرگان بصره نزد او آمدند و با برادرش محمد بيعت كردند . گروهى از جوانان عرب نيز به دعوت او لبيك گفتند كه ثبت‌شدگان در دفاتر او ، چهار هزار نفر برآورد مىشدند . ابراهيم در خانه ديگرى در وسط بصره به نام خانهء ابى مروان منزل كرد و كار دعوت برادرش را ادامه داد . سپس ابراهيم به‌طور ناگهانى نامه‌اى دريافت كرد كه در آن ، خبر آشكار شدن قيام برادرش محمد نوشته شده بود . ظاهرا ابراهيم مىدانست كه شرايط فراهم نشده و حركت به نضج خود نرسيده است و محمد ، پيش از موعد دست به قيام زده است . اين بود كه از دريافت نامه غافلگير شد . طبرى و اصفهانى هر دو از يكى از ياران ابراهيم به نام سفيان نقل مىكنند كه گفت : « روزى بر ابراهيم وارد شدم درحالىكه او بيمناك بود و به من گفت كه نامه‌اى از برادرش رسيده و خبر مىدهد كه قيام كرده و به او نيز دستور مىدهد قيام كند ، لذا انديشناك و غمين بود . من خواستم امر را بر او آسان كنم ، پس گفتم : كارها بر تو فراهم آمده ، مضاء ، طهوى و مغيره و من و جماعتى با توايم . شبانه بيرون مىآييم و به سمت قلعه مىرويم و آن را فتح مىكنيم و چون صبح شود ، همه مردم با تو خواهند بود . او از گفتهء من خوشدل شد . » « 2 » انتخاب بصره به عنوان محل اقامت ابراهيم براى دعوت به برادرش نفس زكيه ، انتخابى از روى اختيار نبود ، بلكه نتيجهء شرايط سياسى بود ؛ چرا كه بصره تنها شهرى بود كه مىتوانست به عنوان مركز قيام قرار گيرد ، هرچند شهر نمونه يا بهترين شهر براى

--> ( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 3 ، ص 453 - 454 . ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 246 و اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 319 .